Recenzja: HiFiMAN Susvara Unveiled

Odsłuch cd.: Przy odtwarzaczu

    Sesja przy odtwarzaczu obsługującym najlepszy znany mi system słuchawkowego wzmocnienia[3] potwierdziła opinię przywleczoną spod komputera: nowe Unveiled to słuchawki lepsze od pierwowzoru – wąsko, rygorystycznie elitarne. Gdy brać pod uwagę pełny wachlarz cech decydujących o jakości, można wskazywać historyczne i teraźniejsze lepsze pod niektórymi względami, ale lepszych gdy chodzi o dokładność skanowania, precyzję obrazowania i bezpośredniość kontaktu – nie było. Zalew informacyjny okazuje się przytłaczający, bezpośredniość olśniewająca.

     Przejrzystość i ożywienie medium, one chyba być lepsze nie mogą, choć Spirit Torino Valkyria udowodniły, że może się poprzez nie rozchodzić jeszcze większa energia. Szereg też można znaleźć przykładów słuchawek równie olśniewających czystością, a melodycznie doskonalszych, że wymienię kultowe Sony MDR-R10 i Sennheisera Orfeusza. Spośród dzisiejszych Stax SR-X9000 są jeszcze subtelniejsze, a HiFiMAN Shangri-La oferują wspanialszą przestrzeń. Ale większej bezpośredniości nie było i nie ma, w każdym razie ja nie słyszałem. W połączeniu z maksymalną szczegółowością i arcy precyzyjną artykulacją wydawać by się mogło, iż mamy do czynienia z realizacją przepisu na brzmienie na dłuższą metę męczące; może przez kilka pierwszych minut i fascynujące, ale potem nie chcemy już stąpać po ostrzu brzytwy formującej kontury, to zbyt wyczerpujące. Tymczasem spędziłem z Susvara Unveiled przez wiele godzin ciągnący się odsłuch, calutki audiofilski wieczór, a gdy kończyłem, wcale nie odczuwałem ulgi rozstania, wręcz przeciwnie – chętnie bym jeszcze posłuchał. Zmęczona była jedynie ta część mojej świadomości, która odpowiada za opiniowanie, podczas gdy ta poszukująca muzycznej satysfakcji wcale nie czuła się syta. Nie przeszkodziło temu ani porównywanie do pierwszych Susvar, oferujących brzmienie niższe tonalnie i spokojniejsze, ani porównywanie do AKG K1000, oferujących przy takiej samej bezpośredniości bardziej imponującą przestrzeń i lepsze, bliższe realizmowi, cechy melodyczne.

     Tak oto dotarliśmy do meritum, do brzmieniowego sedna tych Unveiled. Tkwi ono w samym centrum sporu między szkołami realistyczną a nadrealistyczną. Nie ulegało dla mnie wątpliwości, że HiFiMAN Susvara Unveiled to obok wcześniej flagowych dla Staksa SR-009 oraz wstęgowych RAAL SR1a i b najbardziej reprezentatywny przedstawiciel szkoły nadrealizmu. Tej dokładności laserowe skanowanie obiektów muzycznych nie występuje w praktyce życiowej, ludzkie głosy (poza specyficznymi) nie mają takiego sopranowego podszycia, czyniącego je wyraźniejszymi i bardziej przenikliwymi, ale zarazem nerwowymi. Prawdziwe dźwięki są niższe, pełniejsze i bardziej luźne, pozbawione tak ostrej wyraźności z projekcją w stany nerwicowe, lecz z drugiej strony poprzez to mniej przykuwają uwagę. Miesza się w to kwestia wyważenia: – ile tej sopranowej soli można dosypywać, żeby było bardziej ekscytująco, ale nie zbyt przesadnie?

     To będzie zależało głównie od słuchającego – jedni ostrzejsze smaki wolą, inni się na nie zżymają i uciekają przed nimi. Sam dawką ostrości proponowaną przez Susvara Unveiled zostałem uraczony, idealnie trafiła w mój gust. Wprawdzie swoich K1000 z kablem Entreqa bym nimi nie zastąpił, ale jako alternatywa spisały się rewelacyjnie. Umyślnie potraktowałem je najpierw najtrudniejszym dla takich nadrealnych repertuarem, z sybilacjami „Sweet Jane” Cowboy Junkies, organowymi i skrzypcowymi ekstremami Bacha, orgiami chórów Verdiego i rockową wścieklizną. Także sopranistkami o najcieńszych głosach, wytężonymi saksofonami i rozpiłowywaniem wiolonczel, na finał cwałującymi uwerturami maestro Rossiniego. Wszystko zabrzmiało ekstremalnie, ale jakże fascynująco… Zupełnym będąc przeciwieństwem dawnych Ultrasone Edition 10, które zmierzając w tym samym kierunku kompletnie zeszły na manowce. Gdy tamtych słuchać się nie dało, tych słuchało się w urzeczeniu. To było mocne, momentami niemal za, lecz całościowo oszałamiające. Podobne przy tym do brzmienia Audio-Techniki ATH-L5000, która tak samo mnie fascynowała mikroskopowym skanowaniem, podobnie strzelistymi sopranami, arcy wyraźną średnicą i nisko schodzącym, rozdzielczym basem.

      Odnośnie tego basu mam dwie kluczowe uwagi. Okazał się nawet przy ekstremalnie niskich zejściach nie uderzać membranami w magnesy, tym samym nie dając powodu, by przerywać odtwarzanie albo przynajmniej ściszyć. A przypominam – prób takich nie przeszły teraźniejsze flagowe Stax SR-X9000, a wcześniej wiele innych elektrostatów i planarów, nie przeszły ich też zarówno starsze „a”, jak nowsze „b” wstęgowe RAAL SR1.

      Druga rzecz – ten bas nie wymagał ponaglania ani hamowania. Zjawiał się w odpowiednich dawkach i momentach, potrafiąc wypełniać sobą dowolną przestrzeń, iżby uczynić muzykę dowolnie potęgową i ekstremalnie dynamiczną. A jednocześnie w tych utworach, w których basowa przesada (jak przykładowo Leonard Cohen „Love Itself”) okazał się być świetnie normowany, a nie z basowych lejc spuszczony.  

      Ogólnie całe brzmienie jawiło się jako lekko podwyższone, ale niskim rejestrom to nie szkodziło, jeszcze je tylko uwyraźniając, a nie ujmując mocy. Pierwsze Susvary na tle poprawionych brzmiały cieplej i trochę nosowo, a ich niższa tonalność była odrobinę dusznawa. Niewątpliwie oferowały mniej bezpośrednie, gładsze i oblejsze brzmienie, jak również więcej aromatu, liryzmu i refleksji w zamian za mniej dokładne skanowanie, mniejszą otwartość i ostrość rysunku. Nowe okazały się temperaturowo neutralniejsze, a zatem mniej przyjazne, ale ich ostrość nigdy nie przeradzała się w krzykliwość. Nie brakował im też masy, natomiast nie zjawiał się w ich brzmieniu najmniejszy ślad lepkości. Słodycz – ta owszem – pojawiała się słodycz w głosach, natomiast nigdy nie zjawiała zgęszczająca lepkość.

    Czytanie brzmień fortepianowych okazało się fenomenalne, równie fenomenalnie odtworzone zostały nagrania binauralne. Niczego nie można było zarzucić obrazowaniu przestrzeni i skalowaniu holografii – nie tak wprawdzie zjawiskowym jak u K1000, ale budzącym uznanie, chwilami nawet podziw.

     Słuchałem tych Unveiled zarówno wprost z Twin-Head, jak i za pośrednictwem Crofta. W pierwszym wypadku grały łagodniej, także cieplej, ale mniej dynamicznie. Są więc jak najbardziej plastyczne, w charakter brzmienia można ingerować, ale niezależnie od stopnia ingerencji, przynajmniej u mnie, zawsze ukazywały się jako wręcz zjawiskowo bezpośrednie. Trochę kosztem naturalizmu głosów w artykulacjach nie śpiewanych, ale te gramy sztucznej ekscytacji pozwalały np. organom brzmieć jak czysta ekstaza. Także odmienne stany świadomości wypadły pierwszorzędnie, że przywołam rzecz taką: https://www.youtube.com/watch?v=T4ZySPfYdFw  Słuchając tego rozmyślałem o jakże różnych światach, wyobrażając sobie wrażenie, jakie musiałby wywrzeć ten utwór na rozdaniu Oskarów…

[3] Przy odpowiednim adapterze mogący też obsługiwać elektrostaty.