Recenzja: RAAL Immanis 1995 w nowej odsłonie

Odsłuch: Interfejs vs interfejs

     To teraz z górki na pazurki – odpowiedź na pytanie, co się za owe ekstra piętnaście tysięcy w sensie brzmieniowym dostaje i czy to jest aż tyle warte.

     Zabrałem się za odsłuch, odbyłem szereg sesji. Pierwszą w domenie plikowej, z PC jako źródłem wysyłającym sygnał do przetwornika Phasemation i dalej na tranzystorowy wzmacniacz słuchawkowy dual-mono tej samej marki. Zaczynając od porównania osiągów starego miedzianego i nowego srebrnego interfejsów za pośrednictwem nowego szczytowego słuchawkowego kabla STAR-12 Silver i też dedykowanego droższemu kabla STAR-8 do integracji ze wzmacniaczem. (A zatem nowy kontra stary interfejs z u obu nowo opracowanym, droższym okablowaniem.)

To poszukajmy różnic:

• Dźwięk poprzez srebrny interfejs okazał się trochę wyższy tonalnie, ale wciąż świetnie wyważony
• Ciut bardziej naprężony
• Ciepły w porównaniu już jedynie śladowo (skądinąd przyjemnie i naturalnie), w miejsce tego, że jawnie ciepły
• Bardziej żywy
• Czujniejszy kiedy chodzi o sygnałową odpowiedź 
• Kreślony cieńszą kreską
• Bardziej stawiający na wyostrzanie niż pogłębianie
• Poprzez co agresywniejszy i zarazem nie tak głęboki 
• Słabiej nasycany esencją brzmienia i o formie mniej płynnej
• Wyraźniejszy ostrością krawędzi w miejsce ich wyoblenia
• O bardziej przenikliwych wybrzmieniach
• Z bardziej narzucającym się poprzez silniejsze mrowienie szumem tła (vide czujność)
• Ostrzej brzmiącymi wszystkim źródłami, a już zwłaszcza instrumentami dętymi i oklaskami
• Z nieznacznie większym udziałem pogłosu, ale takiego mniej głębokiego
• Bardziej tajemniczy, a mniej łagodnie przyjazny
• Inaczej zawieszający dźwięki w przestrzeni, trudno powiedzieć czy lepiej
• Ale na pewno pierwszy plan zostaje mocniej związany z mającym większy udział drugim, przy całościowo lepszej rozdzielczości
• Przy srebrnym też mocniejsze odcinanie się dźwięków od tła
• A jednocześnie mniej potężna podstawa basowa
• Słabsze nasycenie substancją, za to mocniejsza uczuciowość
• Smutniejszy i poważniejszy wydźwięk emocjonalny
• Skrzypce bardziej się skarżą 
• Na zawołanie melancholia
• Ekstensja dźwięku bardziej rozległa, rozpościerana pośród rozleglejszej przestrzeni, ale ta zmiana jest zauważalna, natomiast nie drastyczna
• A te rozchodzące się dźwięki są, jak już zostało zauważone, wyraźniejsze i mocniej odcinane od tła
• Przy tym trochę delikatniejsze, kruchsze
• Kościelne wnętrza w muzyce organowej rysują się wyraźniej, organy zaś bardziej ciążą ku górnym rejestrom
• Mimo wzrostu czynnika kruchości dawka energii jest przepotężna (jak w naprawdę bardzo nielicznych mega energetycznych słuchawkach)
• Toteż ciężki rock rzeczywiście ciężki, buchający energią, a do tego ekstatycznie wyraźny
• Po dłuższym zastanawianiu i dywagowaniu nad z różnych szuflad gatunkowych wziętymi utworami, doszedłem ostatecznie do wniosku, że nowy interfejs bym wolał, i to do każdego repertuaru.
• Co z tego wszystkiego bodaj będzie najważniejsze: przy nowym okablowaniu Star-12/Star-8 u obu interfejsów zanikł problem nazbyt skąpego udziału dalszych planów w całościowym obrazie muzycznym. 
• Zupełnie tego nie ma, scenografia jawi się jako dobra do bardzo dobrej, chociaż wciąż ustępuje klasą nadzwyczajnej jakości obrazowaniu samych dźwięków, które przy nowym okablowaniu i adapterze jeszcze zdołało się poprawić.

     Ustaliwszy przy komputerze na bogatym materiale plikowym jakich różnic można doświadczyć odnośnie różnych interfejsów, ergo różnych uzwojeń u transformatorów, pozostawało poszerzająco przenieść porównania na obszar płyt CD. 

     Odpoczywający po własnej recenzji odtwarzacz Accuphase DP-770 dał możność zbadania tego także w domenie SACD; ta sesja odbyła się przy użyciu zarówno redakcyjnego wzmacniacza lampowego z lampami mocy 45’, jak i tranzystorowego M2TECH Classic, którego wyróżnikiem obsługiwanie słuchawek obwodem przeznaczonym dla kolumn. (Skądinąd znakomitym, inaczej bym nie użył.) Jednocześnie było to porównanie epok. Porównanie osiągów przy użyciu dawnego typu 24-bitowych kości długiego słowa D/A Burr-Brown PCM1794A w przetworniku Phasemation (po jednej takiej dla kanału) przy ich wspieraniu zaawansowanym układem JVC/Victor Studio K2 (1987), zdolnym odzyskiwać w przetwarzaniu czasowo-częstotliwościowym utracone detale, harmoniczne oraz częstotliwości powyżej 22 kHz, z efektami działania u Accuphase w każdym kanale kości „literujących” sygnał, wewnętrznie 8-kanałowych i sumarycznie 32-bitowych, w postaci Hyperstream II Modulator ESS Sabre Technology ES9028PRO, wspieranych z kolei przez pracujący w przeciwfazie układ korekcji błędów Accuphase Noise and Distortion Canceling Circuit (ANCC). 

     Zbiorcze wyniki okazały się interesujące i zaskakujące zarazem, ale wpierw o samym drugim etapie. Pod dyktat najwyższej klasy sygnału z topowego dla dzisiejszych czasów odtwarzacza i przy użyciu wzmacniaczy słuchawkowych przerastających jakością Phasemation EPA-007, objawiła się wiedza w postaci:

    Nowy, srebrny interfejs względem starszego miedzianego to   

• Tak jak poprzednio dźwięk wyższy tonalnie
• Ostrzejszy, wyraźniejszy, mocniej i cieńszą kreską podkreślający kontury 
• Kładący większy nacisk na szczegóły 
• Generujący również intensywniejszy szum tła
• Dający zauważalną poprawę parametru głębi scenicznej 
• Wraz z czym też bardziej efektowną, głębiej dosięgającą holografię
• Wzrost krzykliwości poprzez mniej trójwymiarowe soprany
• Przyrost udziału echa
• Mniej wypełnienia
• Bardziej eksponowaną dynamikę
• Styl odbierany całościowo jako intensywniejszy
• Bardziej atakujący
• Mniej ciepły
• Bardziej tajemniczy
• Kierujący emocjonalnie w stronę namysłu, zadumy, powagi i zaangażowania, w miejsce zrelaksowanego bądź aktywnego, ale głównie kojącego spokoju
• Zarazem, co podkreślmy, nie należy odnosić wrażenia, że ostrzej rysujący obraz nowy-droższy, srebrnym transformatorem realizujący swą misję interfejs przekracza tą ostrością i wyraźnością granice dobrego smaku, że to przestaje być przyjemne
• Słucha się znakomicie, słucha się wręcz wspaniale – wyłącznie inna stylistyka

    Bardzo ciekawie się to przekładało na użycie przejściówek z 4-pin na duży jack, koniecznych przy wzmacniaczu M2TECH. Sprawdziłem działanie obu będących w dyspozycji, obu autorstwa Tonalium – jednej po obu stronach zazbrojonej profesjonalną konfekcją Neutrika, drugiej o wiele droższą – najdroższymi konektorami w ofercie Furutecha. Śmiało można powiedzieć, że przytoczone wyżej różnice odnośnie interfejsów doskonale pasowały też do przejściówek – do z Furutechem interfejs srebrny, do z Neutrikiem miedziany. Ale z ważną różnicą – przejściówki w odniesieniu do parametru głębi scenicznej nie różniły się prawie wcale, może te echa z Furutechem cośkolwiek pogłębiały, ale tak nieznacząco. Znaczące było natomiast to (czego nietrudno się domyślić), że interfejs posługujący się srebrem wolał kontrującą go dopełnieniem masy i dawką analogowego spokoju przejściówkę z łączami Neutrika. Ale żeby nie było banalnie prosto, przy starszym interfejsie nie działo się tak jednoznaczne: zasilający ją transformator miedziany z obiema przejściówkami grał równie zadowalająco. Co nie znaczy, że identycznie, bo przy obustronnych Neutrikach w ich rytmie przepełniającego duszę spokoju i jednoczeżnie pobudzania zdumiewającym autentyzmem postaci (na wzór gramofonowy), a z Furutechami po obu stronach bardziej podkręcająco nastrój żywością, szczegółowością i wyraźnością – można zatem powiedzieć, że te postaci przy Neutriku były bardziej zwyczajne w sensie życiowego spotkania, a nadzwyczajne jedynie samym odtwórczym autentyzmem, podczas kiedy przy łączach Furutecha takie bardziej niezwykłe, przekraczające miarę codzienności i tym przykuwające uwagę.