Recenzja: RAAL Immanis 1995 w nowej odsłonie

Istota sprawy

     Przedmiot bieżącej recenzji, wprowadzone niedawno udoskonalenia, tyczą nie wciąż oferowanych tamtych, a owych RAAL Immanis z 2024, czyli słuchawek zupełnie innych od inaugurujących wstęgową erę słuchawkową SR1a i 1b, ale tak samo wstęgowych. Mających po trzy spionizowane wstęgi na stronę w obudowach już dla słuchawek klasycznych – muszlach szczelnie okalających uszy. (Łączna powierzchnia trójki przypadającej na ucho to 25,2 cm², a konstrukcja muszli otwarta.) Odniesiona do nich konieczność uzupełnienia dwóch wcześniej poświęconych im recenzji to wprowadzony w zeszłym roku znacznie droższy adapter (inaczej interfejs) oraz nowe, też dużo droższe okablowanie. W tej sytuacji opisu samych słuchawek nie ma już sensu powtarzać, skoncentrujemy się na innowacjach.

     Starszy adapter (oferowany teraz jako standardowy, wyposażony w transformator miedziany) i nowo opracowany (nadstandardowy ze srebrnym uzwojeniem) – jeden i drugi znalazły się u mnie, bardzo mało z zewnątrz się różnią. Przy identycznych gabarytach sporego walca obudowy, służącej zarazem za podstawę wyrastającego z niej wkręcanego grzybka w funkcji słuchawkowego stojaka, na walcu zjawiły się u nowego dwie cienkie w dwucentymetrowym odstępie obejmy z połyskliwej nierdzewnej stali i do umieszczonego u góry napisu RIBBON CURRENT DRIVE INTERFACE dodano SILVER MULTI-STANDARD COAXIAL WINDINGS (srebrne wielożyłowe uzwojenia współosiowe). 

     We wnętrzu dużo ważniejsze rzeczy, te właśnie za napisem. Nowo opracowane dopasowujące transformatory o całkowicie zmienionej konstrukcji, oparte o nowe rdzenie i nowe uzwojenia, liczące odpowiednio po 308 i 28 srebrnych zwojów. Na pytanie: – Dlaczego srebrnych? – Aleksandar Radisavljevic odpowiada, że miedź w odróżnieniu od srebra wymaga temperatury wyżarzania przekraczającej wytrzymałość emalii na rdzeniu, a transformatory musi się wyżarzać, ponieważ bez tego zabiegu dostaje się brzmienie twarde i jasne, podczas gdy po wyżarzającym odprężeniu gładkie i organicznie. Nowe, srebrne transformatory odznaczają się oprócz tego lepszym sprzężeniem magnetycznym (niższym upływem indukcyjnym), co wg Radisavljevica ma przełożenie na wzrost rozdzielczości i wyraźności.

    Uzupełnieniem nowego adaptera (zamiennie zwanego interfejsem) zaistniało też nowe okablowanie pomiędzy niego a słuchawki, kosztowny kabel STAR-12 Silver. Wyznacznikami jego stworzenia była bardzo trudna technicznie i zarazem pionierska (wcześniej słuchawek wstęgowych nie było) optymalizacja przewodu, zmuszonego przenosić sygnał dla niemal pozbawionych impedancji, odznaczających się właściwym dla przetworników wstęgowych czynnikiem oporu 0,015 – 0,057 Ω. W poprzedzającym to, prototypowym wówczas okablowaniu miedzianym, posłużono się koncentrycznym wzorem ułożenia żył – i jakoś to działało, lecz optymalny układ to topologia gwiazdy pozbawiona izolacji na rdzeniu. (Dwie żyły plus i dwie minus ułożone w kwadrat – tak wyglądało pierwsze rozwiązanie gwiazdowe w najstarszym i najprostszym STAR-4.) To taki wzorzec konfiguracyjny najlepiej redukuje indukcyjność poprzez najmniejsze obszarowo i najbardziej centralne sytuowanie pola magnetycznego.  

     Nowy kabel jest identycznie srebrny jak poprzedzający go gwiazdowy STAR-8, który zaistniał z misją przewyższenia jakościowego pierwszego dołączanego do Immanis miedzianego, a tytułowy STAR-12 (najlepszy z teraz dostępnych) jest grubszy i sztywniejszy, ponieważ jakość przewodzenia zależy w tym wypadku nie tylko od topologii i surowca, ale też od ilości nitek w żyle oraz ilości samych żył, wg ogólnej zasady: „im sumarycznie więcej jak najcieńszych, tym lepiej”. Równolegle zależy też od całościowej sztywności, albowiem prąd przewodzony ma w tym wypadku natężenie rzędu 3A (trzech amperów), a to już generuje duże siły między przewodzącymi nićmi, trzeba je więc zabezpieczać sztywnym splotem przed powodującym niekorzystne naprężenia odsuwaniem od siebie.

    Co ciekawe, wręcz osobliwe, ale biorące się najpewniej z mniejszej potrzebnej długości, w nowym zestawie nie ma 12-żyłowego srebrnego STAR pomiędzy wzmacniacz a interfejs, zmiana ogranicza się do samego interfejsu oraz kabla po stronie słuchawek. Te dostajemy w albumowym neseserze wraz z interfejsem i okablowaniem, można również nabywać neseser z samym tym nowym oprzyrządowaniem.

     Oferta obejmuje teraz te same co poprzednio słuchawki Immanis, ale już dwa odmienne rodzaje interfejsów i dwa różne dla nich zestawy okablowania. Tańszy, analogiczny z dawniejszym, to na miedzianym uzwojeniu Standard Interface-Stand (32ohm) plus RCD-XLR Copper Cable do wzmacniacza i Star-8 MkII Silver Cable do słuchawek. Taki komplet ze słuchawkami w aluminiowym neseserze kosztuje 45 500 PLN. Wyższą jakościowo alternatywą Silver Interface-Stand plus Star-8 MkII Silver Cable do wzmacniacza i STAR-12 Silver Cable do słuchawek – za taki zestaw pada żądanie 60 000 PLN. Uzupełniająco trzeba nadmienić, że Interface-Stand można także zamawiać w wersji 8ohm, będącej korzystniejszą w przypadku zasilania poprzez odczepy głośnikowe. (RAAL dodaje do niego odpowiednie widełkowe przyłącze.) Można także zamawiać specjalną wersję do współpracy z wyjątkowo silnymi wzmacniaczami słuchawkowymi ViVa Audio, z którym okablowanie już to samo.