Co się zdarzyło tym razem

Sophia Royal Princess

Nie da się jednak ukryć, że główny pojedynek rozegrał się tym razem pomiędzy konstrukcją Takastsuki…

   Jak już zdążyłem powiedzieć, tym razem sesji odbyło się pięć, w tym dwie ekskluzywne, bez porównań. Przy czym inny był nie tylko sam Cary, ale też źródło: Accuphase DP-700 w miejsce Ayona Sigma/CD-T. Także czymś innym zastępujące słuchawki głośniki Reference 3A, inny też interkonekt: Siltech Queen Signature RCA w miejsce Acoustic Zen Absolute Copper.

Cóż więc zaszło tym razem? – zdarzyło się o wiele więcej, obserwowane było dużo dokładniej i działo się na wyższym poziomie. Samo źródło go wyznaczało, tym bardziej doskonalszy teraz Cary, też i materiał porównawczy był szerszy – poszerzony o te królewskie Sophie – a czasu o wiele więcej.

Nie będę rozbijał opisu na każdą sesję z osobna, ale o związanych z nimi impresjach i chronologii wspomnieć muszę. Na szczęście rozwój zdarzeń nie pociągał diametralnych przewartościowań i początkowy styl każdej z lamp pozostał zachowany, niemniej pewne przesunięcia nastąpiły i trzeba o nich opowiedzieć.

Zacznijmy od tego, że podczas pierwszego wieczoru wszystkie lampy zostały porównane, w tym także te oryginalne od Electro Harmonix, które przybyły wraz ze wzmacniaczem. Od nich się właśnie zaczęło, niejako na rozgrzewkę, i swoim zwyczajem duże triody od Harmonix zaprezentowały dobry poziom, ale nie nawiązujący jakością bezpośrednio do pozostałych. Grały dość ciepło i całkiem melodyjnie, jednak bez atrybutów niezwykłości i realizmu, co poraża. Grały dobrze, satysfakcjonująco, poprawnie – i tyle. Wprawdzie już z nimi zmodyfikowany Cary zaprezentował się o wiele lepiej niż większość wzmacniaczy lampowych za mniejsze lub podobne pieniądze, ale jeszcze nie na poziomie mojego systemu, czy takiego przykładowo pięcioczęściowego setu od Phasemation. Tak stało się dopiero chwilę potem, gdy do akcji wkroczyły super lampy.

W Internecie jest parę relacji konfrontujących te Royal Princess Sophie z Takatsuki, bodaj wszystkie stawiają wyżej Sophie. Dobrze to świadczy o obiektywizmie piszących i ich niepodatności na kwestie pozamerytoryczne; jako że wprawdzie jedne i drugie lampy kosztują identycznie, ale jedne są wszak japońskie, drugie chińskie, czego chyba nie muszę doprecyzowująco przybliżać. – Fuj Chiny! – Vivat Japonia! – zakrzyknie każdy audiofil. Ale to, moiściewy, przeszłość. Tak było, ale tak już nie jest – i to jasno się pokazało.

…a Sophia Electric.

Nim damy nura w kwestie brzmieniowe, poczynić muszę uwagę techniczną. Ważną, ponieważ mającą następstwa. Otóż lampy Sophia Royal Princess są nieliberalne pod względem prądowym, to znaczy nie akceptują prądów innych niż pierwotnie dla lamp 300B przewidziane. Dlatego włożenie ich do fabrycznego Cary 300B SEI może spowodować awarię zarówno wzmacniacza jak lampy. Albowiem jest ten Cary wysilony gdy chodzi o moc, co lampy Electro Harmonix z rosyjską twardością tolerują, ale Sophie nie będą. Z Takatsuki też radzę uważać, bo tysiąc przeszło dolarów odfrunąć może w niebyt. Jedynie mocniejsze od jednych i drugich KR Enterprise VV 32B mogą to podrasowanie u Cary łykać całkiem bez obaw, wystarczy im dopasowanie biasu. Tak więc przeróbka Cary objęła także przywrócenie nominalnych parametrów lampom mocy, czyli powrót do poziomów określonych w 1933 roku; a w efekcie przekładanie nie rodziło najmniejszych obaw i bawić się można było bez ograniczeń. A skoro tak, to Sophie w ruch poszły i pierwszego dnia grały po Harmonixach od razu a w dniach następnych po kilka godzin rozbiegowo. Zbierzmy wrażenia.

Biedne Electro Harmonix nie miały nic do gadania i z Sophiami wzmacniacz stał się urządzeniem bardzo zdecydowanie lepszym. Konkretnie? Konkretnie właśnie grającym konkretnie. Pięknej klasy realizm o dużych ale nieprzesadnych źródłach i nieprzenikliwym dźwięku pozbawionym naprężeń. Stosunkowo bliskim i idącym w stronę słuchacza, jednak z przewagą zdarzeń za linią głośników, co u monitorowych jest normą. Z użytymi najpierw interkonektami Harmonixa (nie mylić japońskiego kabla Harmonix od Combac Corporation z rosyjskimi lampami od Electro Harmonixa) dźwięk ten był bardziej wilgotny i wilgotność ta była wyraźnie odczuwalna, sama docierająca do świadomości, a z wielokrotnie droższymi Siltechami bez tego wrażenia wilgoci. Mniej też taki „robiony” w sensie dociążania i przyciemnionego światła, a za to z większą przestrzenią i lepszą separacją planów. Zostawmy jednak interkonekty (które gdy chodzi o samą jakość się nie różniły), bo nie one nas najbardziej obchodzą.

Bo nie ma się co oszukiwać – lampy od Electro Harmonix to dobra konstrukcja, ale od pozostałych par dzieli je przepaść.

Niezależnie bowiem od okablowania dźwięk był przede wszystkim prawdziwy i swobodny. Zwłaszcza zaś namacalny, czyli mający wspaniały (tak, wspaniały) realizm, a zarazem dobrze operujący pogłosem wokół nienagannej melodyjności, co rodziło w tym realizmie piękno. Bo niby te pogłosy były dosyć oszczędne i na pewno nie dominowały, ale wszędzie się pojawiały by dźwięk każdy ozdobić zewnętrzną aurą oraz wewnętrznym wzbogaceniem.

Tak więc grało to z jednej strony realistycznie w sensie bezdyskusyjnej obecności, a z drugiej bardzo stylowo, tak żeby nawet najtrudniejszy nagraniowo albo marny materiał stał się nie tylko akceptowalny ale dostarczał głębokich przeżyć estetycznych. Znakomita zatem składanka i w mig zrozumiałem, dlaczego czyniący porównania tak byli za Sophiami. Tym bardziej, że sam dźwięk idealnie był wyważony – co do ciepła, głębi, sposobu operowania teksturą, światła, podawania szczegółów, nasycania powietrzem, tonacji. Ciemniejszy i wilgotniejszy z Harmonixem a jaśniejszy (ale nie jasny) i bez czucia wilgoci z Siltechem, ale zawsze przejmująco realny i osadzony w pięknie. Starannie sprawozdający też prawdę o nagraniach, ale bez śladu nużenia przywarami słabych, tylko zawsze stylowy i z estetycznym wyrobieniem niezależnie od poziomu nagrań. I zawsze z przemożnym realizmem, niemożliwym do odrzucenia. Ta muzyka była żywa, prawdziwa, bezpośrednio ze słuchaczem złączona, a zarazem nieprzesadna i w żadnym razie natrętna. Żadnej nie miała sztuczności, podkręcanej podniety, śladu choćby nadmiaru. Bardzo mi to odpowiadało, że nie narzuca się niczym poza prawdą i pięknem; że nie chce być ulepszona jakimiś przedobrzeniami, a obejmując całe pasmo niczego nie faworyzuje. Najlepsze w tym zaś było, że głośniki monitorowe – i to nie takie z tych bardzo drogich – grały jak podłogówki, z basem jakby dla niego osobny głośnik miały. Puściłem perkusyjne popisy rockowych kapel oraz bębny taiko – i przyznać muszę, że tak dobrych z Reference 3A jeszcze nie słyszałem. Akustyka, dynamika, rytm – wszystko w czystym popisie, że aż nabrałem podziwu.

Dużo większą trudność nastręcza znalezienie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o zwycięzcę pojedynku Takatsuki – Sophia.

To były znakomite audiofilskie godziny, spędzone z Reference 3A napędzanymi zmodyfikowanym Cary z Sophia Royal Princess.