Recenzja: EarMen L-Amp MK2

Co słychać?

Przy komputerze 

    Ażeby cośkolwiek usłyszeć, trzeba połączyć ze źródłem cyfrowym, a takich nie brakuje. Sprawdzanie zacząłem od głównie przez siebie używanego, od stojącego na podłodze dużego PC. Nie poprzez kabel dołączony, gdyż ten byłby za krótki, a taki o włos lepszy od mnących się nitkowatych, od też cienkiego, ale usztywniającą sprężystością chronionego przed zagięciami iFi. A ponieważ jeszcze przed chwilą grało z tego PC (czerpiąc pliki z dysku, Tidala i YouTube) po drogich kablach poprzez konwerter Denafrips oraz przetwornik i wzmacniacz Phasemation, redukcja kosztów zaszła ogromna, rzędu jakichś czterdziestu tysięcy. Nie poszedłem przy tym testowanemu na rękę (ani też w ręce go nie trzymałem) – skoro dopiero co produkowały się Dan Clark Audio STEALTH, to czemu on inaczej? Via przejściówkę »wtyczka Pentacon na gniazdo 4-pin« z najlepszymi po obu stronach przyłączami od Furutecha (a w każdym razie najdroższymi) sygnał docierał do słuchawek; i nie mogę powiedzieć, że całkiem byłem zaskoczony, bo jak już zaznaczyłem, miałem z tym EarMen wcześniejszy do czynienia na AVS, ale jedna rzecz mnie zaskoczyła, i niemało. Albowiem okazało się, że brzmienie trudnych do uczynienia tak w zupełności muzycznymi flagowych planarów Dana Clarka jest do tego stopnia muzyczne, jakby szło na nie z gramofonu poprzez wzmacniacz lampowy. (Chociaż to drugie rzeczywiście.) Przesadzam? Nawet jeśli, to co najwyżej odrobinę. Wrażenie wzrostu płynności, brzmieniowej gładzi i śpiewności względem przed chwilą słuchanego z drogiej, wieloelementowej aparatury stacjonarnej należało do takich, które nie boją się wmawiania sobie, że tak się dziać nie może. Z pewnością było takie, choć w pewnym i niemałym pewnie stopniu, brało się to z redukcji wyostrzenia obrazu, złagodzenia kontrastów i spadku dynamiki. Brało się też w jakiejś mierze z tego, że EarMen w odniesieniu do sporego procenta nagrań dalej od słuchacza ustawiał pierwszy plan, ukazując muzykę w bliskiej, niemniej zaznaczającej się perspektywie, w następstwie czego nigdy nie zjawiało się nieprzyjemne granie dokładnie między uszami. (Co piszę w odniesieniu do sprawdzonych słuchawek, nie mogę ręczyć za wszystkie.) 

     Pomimo wzmiankowanych redukcji, brzmienie zachowywało atrybuty pięknego bycia sobą – było głębokie, barwne, wyraźne, czyste, przyjemnie ciepłe i nade wszystko popisowo analogowe. A jeszcze bardziej „nade” w sensie chcenia go słuchać. Słuchanie go sprawiało naprawdę dużą przyjemność nawet komuś tak bardzo jak ja trenowanemu na high-endach. Popisowe zaś było tym bardziej, kiedy wziąć pod uwagę, przy jakich to się działo słuchawkach. – Nakłonienie tych STEALTH do takiego sposobu grania to doprawdy wyczyn nie lada i każdorazowo wcześniej łączony z wielką mocą i klasą wzmacniacza. A tu? Tutaj tej mocy było tyle, by bez żadnego zapasu zapewnić głośne granie; takie naprawdę bardzo głośne, ale jeszcze nie ekstremalnie, aż takie to już nie. Nic a nic mi to nie przeszkadzało, bo ekstremalnie głośno nie słucham, dla pełnej przyjemności cofałem nawet potencjometr, ale naszły mnie wątpliwości, czy mocy wystarczy Susvarom.

     Zaznaczmy, że Susvarom Unveiled, które są od wcześniejszej wersji non-Unveiled łatwiejsze, lecz mimo tego ciut trudniejsze do napędzenia od STEALTH (co uzależnione jest od wzmacniacza, jego upodobań impedancyjnych, ale przeważnie tak właśnie). Przyjemne zaskoczenie – bo okazało się, że w tym wypadku STEALTH i Susvary Unveiled wymagają tej samej mocy, wraz z czym użycie ich odbywało się na tych samych warunkach: mogło być bardzo głośno, nie mogło ekstremalnie (czyli tak, że już prawienie nie można wytrzymać). Ale znowuż uwaga, uwaga bardzo ważna – zwykle dzieje się w taki sposób, że gdy już trzeba stawać na paluszkach (mowa o wysiłkach wzmacniacza), aby było naprawdę głośno, to głośno wprawdzie jest, ale brakuje wypełnienia, dynamiki, punchu, basowej i wszelakiej pozostałej głębi. Od tego stawania na paluszkach dźwięk staje się za chudy, gdy tutaj wcale nie.

    Susvar słuchałem z tą samą przyjemnością jak chwilę wcześniej STEALTH, przyjemnością zupełną. Bo może i trochę brakowało takiej już ekstatycznie skrajnej wyraźności obrazu oraz mocy kontrastów, ale ta płynność melodyczna (przy Susvarach jeszcze zwiększona) dawała autentyczny popis. 
   – Więc może nie ma w tej sytuacji potrzeby głębokiego namysłu i pogłębionej analizy, dlaczego tak się działo? – no, po prostu się działo, ten EarMen to sprawił.
    A podkreślmy raz jeszcze, że on to koszt dwóch tysięcy plus kabel za sto złotych oraz ta jeszcze przejściówka za jakieś sześćset-osiemset, ale jej przecież może nie być, zależy od końcówki kabla. Naprzeciw tego aparatura i okablowanie za łącznie przeszło czterdzieści tysięcy – i tak, rzeczywiście, mocy mogąca dawać więcej, aż z zapasem obejmującej ekstremum, bardziej też wyrazicie i kontrastowo obrazująca, ale już nie tak płynna melodycznie, tak ciepła i tak się łasząca. A jeszcze weźmy pod uwagę, że EarMen nie powstał z myślą o słuchawkach wymagających skrajnie dużej mocy. Zwróćmy się więc ku łatwiejszym.

     Klasyk od Sennheisera też potrzebował przejściówki, tym razem z dużego jacka na mały, i takiej mu użyczyło Grado. Nastawiony byłem optymistycznie, bowiem w ostatnich testach Sennheiser HD600 każdorazowo wypadały okazale, nie przydarzyła im się wpadka. Tym razem też źle nie wypadły, ale z pewnością słabiej. – EarMen to najwyraźniej nie dongiel (to nazwotwórstwo mnie odstręcza, ale co robić, się przyjęło) do napędzania dawnego typu wysokoomowych słuchawek. Po raz kolejny zjawiły się wprawdzie wysoce niepowszednie walory melodyczne, pojawiły też czernie tła i ogólnie charakterystyczna dla tych słuchawek ciemna oprawa barwowa, ale kontury okazały się za miękkie, muzyka zbyt pluszowa, wyraźność niewyklarowana, dźwięczność najwyżej średnia. Między słuchaczem a muzyką pojawił się miękki kocyk, brakowało sopranowej przenikliwości, wilgoci, aromatu i bezpośredniości kontaktu. Co robić, tak już bywa, nie wszystko zawsze pasuje. Być może w jakiejś mierze była to wina niesymetrycznego przyłącza i niezbędnej przejściówki?

     Mniej już optymistycznie nastawiony sięgnąłem po AudioQuest NightHawk, wracając jednocześnie do korzystania z symetrycznego przyłącza. O, znacznie, znacznie lepiej – to znowuż było coś! Zwłaszcza sopran nabrał wigoru, a kiedy on go ma i jednocześnie melodyka zachowuje kulturę, a nawet jest uwodzicielska, to już nie ma na co narzekać, a koce idą precz. Wróciła bezpośredniość, wyraźny kontur dźwięku i trójwymiarowa architektura wyraźnością tą rysowana, wróciła także czystość medium, strzelistość i sceniczna głębia, znowu grało to w perspektywie z głębokim widzeniem planów, a równie ciemna co u Sennheiser oprawa scenograficzna w o wiele większym stopniu nasycana była światłami i rozpraszana wyraźnością obrazu. Tak, to się mogło podobać. A powiem więcej: – Wręcz musiało! Jeszcze tym bardziej, że bas obecny i przy aktywowanym X-Bass nie tyle może potężniejszy, co znacznie wyraźniejszy. (W przypadku Susvar i STEALTH aktywacja akceleratora basu była niemalże pomijalna.) Przy wysokiej głośności muzyka dawana przez NightHawk nabierała eksplozyjnego charakteru, przykładowo „The Foot of Our Stairs” Jethro Tull tryskało dynamiką, a „Love Itself” Leonarda Cohena zgniatało basową oprawą wokalu. Bezpośredniość przy tym zdumiewająca, bez przesady stuprocentowa. Kocham te słuchawki, a z EarMen raz jeszcze wypadły świetnie. Mega słuchanie za w sumie mniej niż pięć tysięcy. No ale ich już nie ma… Zaiste, głęboka wyrwa i niegojąca się rana w słuchawkowej rzeczywistości.

   Na finał znów zamknięte i ponownie nietanie, kosztujące dziesięć tysięcy całe w błękit indygo ubrane flagowe Fostex TH1000RPmk2. A wraz z nimi nawrót do wtyku niesymetrycznego i przejściówki od Grado. W momencie okazało się, że to wyjście i ta przejściówka są jak najbardziej w porządku, pojawiło się brzmienie bardzo podobne do słuchanego przed chwilą. Też ciemne i ze światłem mrok efektownie rozpraszającym, cokolwiek bardziej miękkie w treści i mniej na konturach wyostrzone, ale całkowicie klarowne i całkowicie przejrzyste. Znowu z pierwszym planem przed twarzą i poprzez efektownością przestrzenną, ale pomimo miękkości pozostałego brzmieniowego tworzywa z nieznacznym podostrzeniem sopranów, co trochę przeszkadzało i powodowało jakościowy regres; nie było tak doskonale trafionej jak u NightHawk barwy, w zamian dociążenie i wypełnienie okazywały się ciut większe, co nie skłoniło mnie wprawdzie do polubienia tego bardziej, ale względem najsłabszych w porównaniach Sennheiserów było lepsze o więcej niż klasę.

     Należało też zbadać działanie EarMen z odtwarzaczem przenośnym i smartfonem. HiBy R6 III Gen3 (po to wraz z nim przysłany) oraz smartfony Google Pixel 8 Pro i iPhone 15 oferowały dobre pasowanie cenowe i nienajgorszą jakość.

Z odtwarzaczem przenośnym

   Kosztujący około trzech tysięcy HiBy R6 III okazał się stawiać warunki (i vice versa); EarMen mógł z nim działać nie tak po prostu jak z PC, jedynie w razie podpięcia obydwu kabli USB – od odtwarzacza do wejścia »Data«, od komputera albo ładowarki do »ExPower«. Czy powodem za słaba bateria w HiBy (naładowanym do pełna), czy jakiś inny kaprys, tego nie umiem powiedzieć, ale faktem, że tak się działo. No nic, grunt że w ogóle to działało, zarazem brzmienie zjawiło się inne. Przy obu słuchawkach zamkniętych, a już szczególnie STEALTH, z mocno podbitymi echami, dającymi atmosferą dziwności, nadrealności, osobliwości i niezwykłości, coś jakby aktywować w karcie dźwiękowej efekt »Hall«. (Posprawdzałem, i stan ten utrzymywał się niezależnie od wszelkich regulacji w DAP.) Ale prócz tego, między tymi wzmożonymi echami, brzmienie zjawiało się czyste, klarowne i szczegółowe, a nade wszystko dynamiczne. Mogło grać głośniej niż z PC, mogło nawet dowolnie głośno aż po zabicie słuchu – uzyskiwanie ekstremalnej głośności nawet u szczególnie trudnych słuchawek nie stanowiło już problemu. Najważniejsza w tym wszystkim jednak różnica między brzmieniem wprost z odtwarzacza, a tym poprzez EarMen. To wspierane zewnętrznym wzmacniaczem lampowym okazywało się każdorazowo głębsze, barwniejsze, a zwłaszcza bardziej płynne i żywsze dynamiczne. Co spektakularny efekt całościowy dało w przypadku NightHawk, których konstrukcja otwarta naturalizująco redukowała echa do stanu wprawdzie podwyższonego, ale już nie tak bardzo. Tego się naprawdę dobrze słuchało – pojawiał się mocno obecny realizm, naturalizując swoją trzeźwością echowe efekty specjalne, a jeszcze lepiej to wypadało u Susvara Unveiled.
    Jak przy sygnale z PC najprzyjemniej słuchało mi się NightHawk, tak teraz z kolei Susvary udowodniały swe przewagi – ich naturalizm był najsilniejszy, a całościowy wyraz najdoskonalszy pod każdym względem. Nie był to wprawdzie high-end w czystej postaci, te echa były zbyt obecne, ale kiedy je wstawić do nawiasu, to owszem – high-end był. Może cośkolwiek słabujący, odległy od doskonałości sygnału czerpanego z PC, ale grało zbyt czysto, dynamicznie, wyraziście i melodyjnie, by nie nazywać tego high-endem. Z czego należy wnosić (i czego potwierdzeniem usłyszane na AVS z dokanałowymi Final A10000), że z wyższym jakościowo DAP będzie to high-end bez zastrzeżeń.

Ze smartfonami

   Smartfony, jeden i drugi, nie miały już problemu z echem ani nie przejawiły potrzeby wspierania inną aniżeli własna energią. Tyle, że w ich przypadku trudne słuchawki wypadały z obiegu, w grze zostawały same łatwiejsze. Za to z brzmieniem ich naturalnym, szczególny nacisk kładącym na aspekt melodyczny; dynamika i wyraźność były poprzez nie dobre, ale nie aż popisowe, natomiast samo muzyczne jądro, czysty czar muzyki samej, to przymuszało do słuchania. Głębokie, melodyjne, ciepłe, klarowne brzmienie darzyło owym „czymś”, co każe się zatrzymać i słuchać, słuchać, słuchać…