Recenzja: Entreq Olympus – kabel słuchawkowy

Odsłuch cd.

Ze sprytnym klipsem podtrzymującym.

    Wiem, ta recenzja ma postać ględzenia i prawie do nikogo się nie odnosi. Niewielu jest zapewne takich, którzy swe AKG K1000 zachcą wyposażyć w kabel Olympus, na dodatek złość wzbiera u pozostałych – co zdanie, to się dowiadują, że ich słuchawki gorsze. Ale zaraz będę pocieszał, tylko najpierw przyględzę odnośnie narratora, że mianowicie opisując swe AKG jeszcze z kablem Atlantis wszedłem w zatarg z takimi, którzy opisywali je jako mające najdoskonalszą i największą scenę. Tak, najdoskonalszą – owszem, ale największą – nie. Dopiero teraz dotarło do mnie, że głoszący takie poglądy słuchają tych słuchawek przy oryginalnym kablu z całkowicie rozwartymi muszlami, co mnie tak odstręczało, że nawet się takiej scenie dokładnie nie przyjrzałem. Balety anorektycznych cieni to aż może nie były, ale za chudo i nie lubię. O wiele lepsza sytuacja zaistniała przy kablu Atlantis i przedwzmacniaczu Phasemation (jednym z najdoskonalszych na świecie), który przejawił taką właściwość, że przy połowicznym i pełnym rozwarciu ta sama gęstość dźwięku. Też zatem muszle na roścież i otwieranie wspaniałej sceny – byłem tą wspaniałością oszołomiony, ale nie było to aż tak doskonale wypełnienie jak przy kablu Olympus.

   Tyle odnośnie relacji pomiędzy Atlantisem a Olympusem.

   W porównaniu do innych słuchawek, niezależnie od ich biegłości w tworzeniu naturalnych bądź nadnaturalnych scen, rozmach i naturalizm sceniczny rozwartych na roścież K1000 z Olympusem był czymś przytłaczającym. Dla tym zmartwionych dwa pocieszenia:

    Po pierwsze, słuchawki mające mały dystans do pierwszego planu (jak przykładowo najnowsze referencyjne Stax SR-X9000, albo klasyczne Grado RS1) potrafią nawiązywać z wykonawcami bardziej intymny, dotykowy kontakt, lokując ich na wyciągnięcie ręki zamiast ujmować w perspektywę z dalekim pierwszym planem, za nim mistycznym horyzontem. Wprawdzie nawet na maksimum rozwarte AKG utwory stricte kameralne umieją czynić intymnymi, ale to już nie będzie taka bliskość, że niemal ocieranie.   

    Po drugie, kwestia przyzwyczajeń. Faktycznie – w pierwszym odruchu po AKG z Olympus inne wydają się sztuczne, ale to trwa chwileczkę; mózg-magik momentalnie wkracza do akcji i raz-dwa wszelkie sztuczności zostają oswojone. Minuta, dwie i jest normalnie, nie czuć rozpadu na kanały. Z kolei kiedy w grę zaczyna wchodzić ten intymny kontakt z wykonawcami, wówczas to przejście z X9000 i im podobnych na K1000 skutkuje efektem rozłąki. Co prędko ustępuje, przytłoczone brzmieniowym przepychem, ale zawsze pociechą że: „Nie takie te AKG z Entrekiem doskonałe, żeby nic przeciw nim nie było.” Niemniej scenicznym naturalizmem przytłaczają, a lepiej nasycający brzmienie kabel jeszcze to potęguje, zwiększając dystans pomiędzy ich doskonałością a niedociągnięciami reszty. Reszty za wyjątkiem głośników nagłownych RAAL i Mysphere o analogicznej budowie z regulacją rozwarcia. Pytaniem pozostaje, czy tworzyć z tej trójki kategorię, czy na siłę spawać do reszty. Moim zdaniem różnice prezentacyjnego stylu i warunków użycia są na tyle istotne, że raczej wyosobniać. A że „Бог троицу любит”[9], potężna to trójka.

Z wielką renomą marki.

    Wyosobnienie jednak nie zamyka sprawy, są wszak aż cztery sposoby pomagania tym zwykłym, przylegającym do głowy słuchawkom. Jeden też czyniący je niezwykłymi – to zawarta już w nazwie technologia Crosszone, przykładająca do każdego ucha zespół kilku głośników miksujących sygnały kanałów. To też znakomity sposób – także prawdziwsza scena i na dodatek dźwięk tak gęsty już przy oryginalnym kablu, że inne zdają się odchudzone. Na użyteczny dodatek przyleganie do głowy, nie ryczymy na cały dom. Drugi sposób jest prostszy – to technologia Ultrasone nazywająca się S-Logic; sztuczka polegająca nie na mieszaniu kanałów, tylko specjalnym rozpraszaniu dźwięku na małżowinie usznej. Także dająca dźwięk o wiele bardziej gęsty, ale stereofonicznie nie wzbogacony[10]. 

    Dwa pozostałe sposoby wychodzą już poza słuchawki. Jeden to mieszanie kanałów na poziomie wzmacniacza, co nieraz działa lepiej od chwytu S-Logic Ultrasone, jednak nie dorównuje ani tej specyficznej trójce, ani trzem modelom Crosszone. (Choć trzeba przyznać, że najbardziej zaawansowane pod tym względem wzmacniacze niemieckiego SPL Phonitora dają efekty spektakularne.) Ostatni sposób płynie z samych nagrań, tak zwanych binauralnych. To sposób znakomity, tyle że bardzo sporadyczny. Takich nagrań niemalże nie ma – potrzeba do nich sztucznej głowy von Neumanna, której nikt prawie nie używa. – Po co, skoro już na poziomie mózgu działa dostateczna korekta, by sztuczność zwykłych słuchawek zdusić, żeby się dobrze sprzedawały zarówno zwykłe nagrania, jak i te zwykłe słuchawki. Ale naprawdę szkoda, bo płyta binauralna wydana lata temu na użytek wewnętrzny Staksa z ich flagowymi wówczas SR-007 Mk I wywarła na mnie piorunujące wrażenie, to był wjazd do krainy marzeń.

    Finalnie jeszcze parę słów o kablu, jego to przecież recenzja.

    Patrząc od strony brzmieniowej, czyli tej najważniejszej, posiada jedną właściwość – nie stwarza ograniczeń. Nie ogranicza sopranów, nie ogranicza basu, nie ogranicza nic pomiędzy. Oto jest sedno sprawy – non plus ultra. Bo przecież kabel w pozytywnej roli może jedynie nie ograniczać, sam kreować nie może. Nawet kiedy mówimy o którymś, że jest ciepły czy gęsty, to przecież nie w tym sensie, że chłodny sygnał ociepla nic oprócz tego nie zmieniając, rozrzedzony tak samo zgęszcza. Działając jako filtr (chcąc nie chcąc musi tak działać), nie może w żadnym stopniu czegoś do dźwięku dorzucić; uwypukla jedynie coś poprzez odfiltrowanie czegoś, jedno odfiltrowując inne wzmacnia. Być może również może rezonansowo pewne rzeczy pobudzać, ale porzućmy teorię, nigdzie nas tym razem nie zaprowadzi, na pewno nie pod moim przewodem. Nie piszę wszak rozprawy naukowej z dziedziny fizyki ciała stałego w kontekście przewodzenia prądu, tylko rozprawkę o słyszeniu w nielaboratoryjnych warunkach. Słyszenie to – i tylko ono – doprowadziło mnie do przekonania, że kabel Entreq Olympus przepuszcza szerokie spektrum akustyczne w jego widełkach niczego nie wycinając ani nie zniekształcając. Ściśle biorąc coś zapewne wycina i coś na pewno zniekształca, ale na tyle mało, że ludzkie ucho nie słyszy. Efektem sytość brzmieniowa w całej kompleksowości, o co niezwykle trudno, co prawie się nie zdarza. Muzykę dostajemy w naturalnej formie, jako prawidłowo uformowaną temperaturowo i pogłosowo przy pełnym rozwarciu i całym bogactwie. Dzięki czemu można się cieszyć zrośnięciem rzeczy rzadko współistniejących – naturalności i bujności. Nie ma coś za coś – super sopranów kosztem rachitycznego basu, kulturystycznego basu kosztem przyduszonych sopranów, intensywności sopranowej za cenę pogłosowości. Wszystkie tradycyjnie wyodrębniane składniki akustycznego pasma są jednocześnie ekspresyjne i naturalne; a ponieważ są takie, nie zjawia się deformacja. Jako że w audiofilizmie te deformacje na każdym kroku nam towarzyszą, zjawia się „z tyłu głowy” poczucie normalności. Normalności odnośnie proporcjonalności struktury i jednocześnie nienormalnie wielkie poczucie obfitości. Kiedy dodać do tego aspekt ochrony przed zniekształceniami (zarówno o postaci sybilacji, jak i przesterów basowych), dołożyć miąższość i łaszenie głosów oraz pełną dawkę energii z przełożeniem na dynamikę, dostaniemy to coś, co jest kablem niemal idealnym w najważniejszym dla audiofilskich kabli wymiarze brzmieniowym.

Także gwarancją mojego sprzętu.

    Od strony użytkowej niestety już tak idealnie nie jest. Kabel jest gruby, ciężki i mało elastyczny. Domaga się ponadto modułu uziemienia, a jego duża pojemność zwiększonej mocy wzmacniacza. Że drogi jest, to mu można wybaczyć – takie są ceny high-endu. Można nawet powiedzieć, że jest relatywnie tani – tani zarówno jak na kabel z najwyższej serii Entreqa, jak i na coś, co należy do najściślejszej elity kabli słuchawkowych, gdzie znajdujemy przykłady droższych.[11] Czy wybaczymy mu masywność i małą skrętność, to już będzie zależeć od miejsca użytkowania (z pewnością nie na ulicę), także gotowości wyrzeczeń. Mnie przy słuchaniu AKG jego budowa nie przeszkadza, tym bardziej, że ma zapinkę. Ale jak ktoś lubi ruchową wygodę i mały ciężar giętkiego kabla, to on najpewniej nie dla niego.